ΣΙΝΕ

Παρασκευή 18 Ιουλίου 2014

Οι Ιεροί Ναοί του Προφήτη Ηλία στο Βόιο! (φωτό)

Ο Προφήτης Ηλίας είναι το παλιότερο εκκλησάκι του Διλόφου. 
Κτίστηκε το 1817
και ανακαινίστηκε εκ νέου το 1866. 
Μπορείτε να φτάσετε είτε με αυτοκίνητο είτε
 περπατώντας μέσω...
δασικού δρόμου. 

Η διαδρομή είναι εκπληκτική καθώς βρίσκεται
μέσα σε δάσος από πεύκα, έλατα, βελανιδιές και καστανιές.

Δίλοφο Βοΐου
Φτάνοντας στο 
εκκλησάκι θα έχετε τη δυνατότητα να θαυμάσετε την πραγματικά υπέροχη θέα που
προσφέρει αυτό το ύψωμα. Είναι χτισμένο πάνω στο διάσελο ανάμεσα στους
ψηλούς λόφους του Ρουμανιού και της Βάλιας, που πάντα φυσάει ένα δροσερό
δυνατό αεράκι. Θα αντικρύσετε τον πανύψηλο Σμόλικα με τα αιώνια χιόνια, τη
Γομάρα, τη Βασιλίτσα, το Μελίσσι και πιο κοντά την Πλάκα και τον Ξέρακα.

Κορυφή Βοΐου
Το εξωκλήσι του Προφήτη Ηλία βρίσκεται σε γραφικό κωνικό λόφο στη
θέση «Βίγλα». Ανεγέρθηκε το 1971 με έξοδα των οικογενειών Μιχαήλ
Τσιόγκα και Ηλία Παπαδόπουλου.

Δαμασκηνιά Βοΐου

Ο Ναός του Προφήτη Ηλία βρίσκεται χτισμένος σε ένα ύψωμα έξω από το
χωριό,πάνω στα ερείπια παλαιότερου Ναού. Κατά την περίοδο του δευτέρου
παγκοσμίου πολέμου στην θέση του παλιού Ναού υπήρχε στρατιωτικό
φυλάκιο,και σώζονταν μόνο η κόγχη του Ιερού. Αρκετά χρόνια μετά τον
πόλεμο οι κάτοικοι του χωρίου το 1964 ανήγειραν στην σημερινή του μορφή
τον Ναό Του Προφήτη Ηλία.Μετά τον Ναό του Προφήτη Ηλία υπάρχει και το
εξωκλήσι Του Αγίου Αθανασίου που χτίστηκε το 1981.

Ανθούσα Βοΐου

Ανατολικά του χωριού υψώνεται ο δασοσκέπαστος Α·ί - Λ ι ά ς .

Κατάκορφα στο ύψωμα, φαντάζει σήμερα θαμπωτικά κάτασπρο, σαν θεϊκή
κορόνα, το ξωκλήσι του Προφήτη. Όπως μνημονεύουν οι φορείς των παραδόσεων,
σε περασμένα χρόνια, υπήρχε μοναστήρι αφιερωμένο στον Αί-Λιά,
σε μια έκταση τριών στρεμμάτων. Ένα γύρο από το μοναστήρι υπήρχε
μαντρότοιχος. 
Η πύλη βρισκόταν βορειοανατολικά. 

Στην αυλή του μοναστηρίου
υπήρχε πηγάδι, για τις ανάγκες του μοναστηριού. Πότε καταστράφηκε
παραμένει άγνωστο. 
Ύστερα από την καταστροφή και την ερήμωση του μοναστηριού οι 
κάτοικοι έστησαν εκεί ένα φτωχό εικονοστάσι του Προφήτη, που κράτησε
μέχρι το 1923. Τον ίδιο χρόνο ο Μιχαήλ Ιωάννου Ζηκόπουλος ανήγειρε
στον ίδιο τόπο ένα μικρό ξωκλήσι, το οποίο στα χρόνια του εμφυλίου σπαραγμού
(1946-1949) καταστράφηκε και ξαναχτίστηκε το 1968.

Μια μαρμαρόπλακα, πάνω από την είσοδο, μας πληροφορεί, πως:
"ΑΝΗΓΕΡΘΗ ΚΟΠΟΙΣ ΚΑΙ ΔΑΠΑΝΑΙΣ ΤΩΝ ΕΝΤΟΠΙΩΝ ΚΑΙ
ΑΠΑΝΤ ΑΧΟΥ ΤΕΚΝΩΝ ΤΗΣ ΑΝΘΟΥΣΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΕΡΙΧΩΡΩΝ ΕΝ
ΕΤΕΙ 1968 ΠΑΡ ΑΠΛΕΥΡΩΣ ΠΑΛΑΙΟΥ ΤΟΙΟΥΤΟΥ ΑΝΕΓΕΡΘΕΝΤΟΣ
ΕΝ ΕΤΕΙ 1923 ΥΠΟ ΑΕΙΜΝΗΣΤΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΖΗΚΟΠΟΥ ΛΟΥ ΚΑΙ
ΣΥΖΥΓΟΥ ΑΥΤΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΗΣ".

Το γραφικό εξωκλήσι λειτουργιέται δυο φορές το χρόνο, την Τρίτη του
Πάσχα και στις 20 Ιουλίου, με συρροή πολλών προσκυνητών και από τα
γύρω χωριά.

ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ

Το μοναστήρι του Προφήτη είναι συνδεδεμένο με τις παρακάτω παραδόσεις
1. Το Ελάφι: Κάθε χρόνο, ανήμερα της γιορτής του Προφήτη, 20 Ιουλίου,
ερχόταν από τη βόρεια πυκνοδασωμένη πλαγιά ένα ελάφι και προσφέρονταν
να θυσιαστεί. Οι καλόγεροι το έπιαναν, το έσφαζαν, το μαγείρευαν και
μετά τη Θεία Λειτουργία το πρόσφεραν, σαν αντίδωρο, στους προσκυνητές
και στη συνέχεια ακολουθούσε γλέντι με νταούλια και βιολιά, ως τις βραδινές
ώρες. Αυτό γινόταν χρόνια και χρόνια.
Την τελευταία φορά το ελάφι ήταν κουτσό και κούτσα-κούτσα άργησε
να φτάσει στο μοναστήρι στην ώρα του ... Οι καλόγεροι περίμεναν με αγωνία
... Κάποια ώρα το ελάφι μπήκε στο μοναστήρι ... Οι καλόγεροι, χωρίς
καθυστέρηση, χωρίς να τ' αφήσουν να ξεκουραστεί, τ' άρπαξαν και το 'σφαξαν.
Η χρονιά που ήρθε κουτσό το ελάφι στάθηκε και η τελευταία, γιατί με
τον ερχομό της Τουρκιάς στον τόπο μας, καταστράφηκε και το μοναστήρι.

2. Η τσομπανοπούλα: Τούτη η παράδοση αναφέρεται σε μια άμοιρη
κοπέλα και μας μεταφέρει στα μαύρα και πικρά χρόνια της σκλαβιάς. Στα
χρόνια της Τουρκοκρατίας, που οι Τουρκαρβανί τες αλώνιζαν στον τόπο
μας, μια κοπέλα έβοσκε τ' αρνιά της στην πλαγιά του Α'ί-Λιά. Εκεί που η
κοπέλα αμέριμνη θαύμαζε την ομορφιά της ανοιξιάτικης φύσης και ήταν
βυθισμένη στα γλυκά όνειρα της καρδιάς της, δέχτηκε την επίθεση ενός
Αρβανίτη, με ανήθικους σκοπούς.
Η κοπέλα για να γλιτώσει, από τα νύχια του βιαστή, το έβαλε στα
πόδια. Ο Αρβανίτης ξαναμμένος την ακολούθησε. Τρέχοντας η κοπέλα έφτασε
ψηλά στα ερείπια του μοναστηριού του Α'ί-Λιά. Ο Αρβανίτης όλο και την
πλησίαζε. Δεν έλεγε να παραιτηθεί απ' το σκοπό του.
Η κοπέλα σαν είδε πως κινδύνευε να πέσει στα χέρια του βιαστή, προτίμησε
να πέσει στο πηγάδι του μοναστηριού ... Οι δικοί της, σαν πέρασε η ώρα
και δεν φάνηκε η κοπέλα ανησήχησαν. Την αναζήτησαν παντού ... Εκεί πάνω
στο παλιομονάστηρο, έξω απ' το πηγάδι βρήκαν το κεφαλομάντιλό της .. .Τη
βρήκαν πνιγμένη. Και επειδή η Εκκλησία μας δεν ψάλλει νεκρώσιμες ακολουθίες,
για όσους αυτοκτονούν, μαζεύτηκαν όλοι οι χωριανοί και γέμισαν
το πηγάδι με πέτρες, θά.φτοντας, μέσα σ' αυτό, και την άμοιρη κοπέλα.

ΑΓΙΟΣ ΗΛΙΑΣ (ΛΙΜΠΙΣΟΒΟ) ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ 



Το χωριό Άγιος Ηλίας του νοµού Καστοριάς,έχοντας την Ιερά Μονή του Αγίου Αθανασίου Ζηκόβιστας ως µετόπη, είναι ενταγµένο γεωγραφικά στα Καστανοχώρια των νοµών Καστοριάς και Κοζάνης, της Δυτικής Μακεδονίας. Διοικητικά µέχρι και το 1972 η Κοινότητα του Αγίου Ηλία,υπάγονταν στην επαρχία Βοΐου του νοµού Κοζάνης,και µετά από απόφαση του τότε Κοινοτικού συµβουλίου υπήχθη στην Νοµαρχιακή Αυτοδιοίκηση Καστοριάς. 

Από το 1999 και µετά ο Άγιος Ηλίας µε τα χωριά Σπήλιος,και Νόστιµο,σύµφωνα µε το σχέδιο ¨Καποδίστριας¨, αποτελούν Δηµοτικά Διαµερίσµατα του Δήµου Άργους Ορεστικού. Εκκλησιαστικά και τα τρία αυτά χωριά ανήκουν στην Ιερά Μητρόπολη Σισανίου και Σιατίστης. Ο Άγιος Ηλίας βρίσκεται χτισµένος σε υψόµετρο 1000 µέτρων στις πλαγιές του Βοΐου όρους και αποτελεί έναν από τους πιο ορεινούς οικισµούς του νοµού Καστοριάς και σύµφωνα µε την απογραφή του 2001 είχε 42 κατοίκους. Κατά την µακρά περίοδο της Τουρκοκρατίας στον Άγιο Ηλία δεν εγκαταστάθηκαν τούρκικες οικογένειες. 

Ο Τούρκος όµως Σπαχής, µε έδρα την Λιαψίστα (σηµερινή Νεάπολη), ερχόµενος στο χωριό κατά διαστήµατα, εισέπραττε τον αναλογούντα φόρο, τόσο της δεκάτης από την γεωργική παραγωγή, όσο και το κεφαλικό φόρο του ζωικού κεφαλαίου. Οι κάτοικοι του χωριού ανέκαθεν ασχολούνταν µε την γεωργία και την κτηνοτροφία.

Επειδή όµως τα έσοδα από αυτήν τους την απασχόληση δεν επαρκούσαν για να θρέψουν τις οικογένειες τους,πολλοί άνδρες τρέπονταν σε διάφορες τέχνες και επαγγέλµατα, κύρια του κεραµοποιού,του µυλωνά, του χτίστη και του ξυλουργού. 
Η εξεύρεση όµως εργασίας και η άσκηση των παραπάνω επαγγελµάτων οδηγούσε τους άνδρες να ξενιτεύονται σε µακρινούς τόπους και χώρες,όπως στην Θεσσαλία, την Ανατολική Μακεδονία,την Αδριανούπολη, και την Κωνσταντινούπολη. Το σπουδαιότερο ιστορικό γεγονός της εποχής της τουρκοκρατίας, για τον Άγιο Ηλία και την γύρω περιοχή γενικότερα, αποτελεί η ίδρυση της Ιεράς Μονής του Αγίου Αθανασίου Ζηκόβιστας (Σπήλιος). 

Η µονή ιδρύθηκε το 1629 µε την συναίνεση της Δηµογεροντίας Ζηκόβιστας, και µε την παραχώρηση αγροτεµαχίων και δασικής έκτασης του λόφου που είναι χτισµένο το µοναστήρι. Ο Άγιος Ηλίας λόγο της γειτνιάσεως αλλά και για άλλους λόγους είχε ιδιαίτερους δεσµούς µε το µοναστήρι του Αγίου Αθανασίου, προπάντων µάλιστα στα χρόνια του Μακεδονικού Αγώνα. Αυτήν την περίοδο ο αείµνηστος παπά-Στέργιος Κυράδης, εφηµέριος Λιµπισόβου, συναντιόταν πολλές φόρες κρυφά στο µοναστήρι µε αρχηγούς αντάρτικων σωµάτων και µε προκρίτους άλλων χωριών και στη συνέχεια µετέφερε πολύτιµες πληροφορίες στο Μητροπολίτη Καστοριάς Γερµανό Καραβαγγέλη, όπως ο ίδιος ( ο Γερµανός) γράφει στα αποµνηµονεύµατα του. 

Αποτέλεσµα αυτής της συνεργασίας του παπά-Στέργιου Κυράδη και γενικότερα των Λιµπισοβιτών µε το µοναστήρι ήταν ότι, όταν ο καπετάν Βάρδας µε την βοήθεια Βιντελουστινών και Λιµπισοβιτών κατόρθωσε να εξοντώσει στο Λιµπίσοβο το διαβόητο βοεβόδα Κωστάντο (4-12-1904), οι κοµιτατζήδες σε αντίποινα πυρπόλησαν το µοναστήρι (18 προς 19-3-1905), αφού πρωτύτερα σκότωσαν τους Λιµπισοβίτες Αθανάσιο Μπορόζη και Φώτιο Φωτιάδη, που είχαν βοηθήσει στην εξόντωση του Κωστάντου. Επί πολλά χρόνια, εξάλλου, προϊστάµενος του µοναστηριού διατέλεσε ο εφηµέριος Λιµπίσοβου αείµνηστος παπά-Σιδέρης (Κοβατσιάδης).
Ο Άγιος Ηλίας πανηγυρίζει του Προφήτη Ηλιού (20 Ιουλίου). Διαθέτει σύγχρονο ξενώνα,ο οποίος εξυπηρετεί ιδιαίτερα τους επισκέπτες του µοναστηριού που επιθυµούν να παραµείνουν περισσότερες από µια ηµέρες.Σήµερα στο χωριό µένουν λιγοστοί κάτοικοι, κυρίως ηλικιωµένοι, µε το χαµόγελο στο στόµα,και µε µία νοσταλγία για τα παλιά έτοιµοι να σου ανοίξουν την καρδιά τους.

Ο ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΗΛΙΑΣ


Έξω από το χωριό πριν το µοναστήρι του Αγίου Αθανασίου βρίσκεται χτισµένο το εξωκλήσι του Προφήτη Ηλία.

Αυγερινός Βοΐου

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΠΡΟΦΗΤΟΥ ΗΛΙΟΥ ΘΕΣΗ ¨ΜΠΑΤΖΗ¨

Τσοτύλι Βοΐου

Για το χτίσιμο της νέας εκκλησίας του Προφήτη Ηλία συγκροτήθηκε ειδική επιτροπή
διορισμένη από τον Μητροπολίτη Σισανίου - Σιατίστης Πολύκαρπο.
Το 1963 κατεδαφίστηκε το μικρό εξωκλήσι που υπήρχε εκεί. Τον ίδιο χρόνο άρχισε το
χτίσιμο της σημερινής εκκλησίας, την μελέτη της οποίας εκπόνησε αδαπάνως ο πολιτικός
μηχανικός Ν. Αθανασιάδης. 

Όλοι οι Τσοτυλιώτες βοήθησαν οικονομικά την προσπάθεια της
επιτροπής για την ανέγερση του ναού.
Οι εικόνες του τέμπλου είναι δωρεές και αφιερώματα των κατοίκων του Τσοτυλίου καθώς
και τα υπόλοιπα μέρη του ναού.

Νεάπολη Βοΐου

Ο ναός του Προφήτη Ηλία,κτίστηκε το 1981,από τις εισφορές των κατοίκων της
Νεάπολης.Βρίσκεται νότια της πόλης,και έξω από τον ποντιακό συνοικισμό,πάνω σε
ένα λόφο.Τα εγκαίνια του ναού πραγματοποίησε ο Μητροπολίτης Σισανίου και
Σιατίστης Κ.Αντώνιος στις 22 Οκτωβρίου 1984.
Ο ναός πανηγυρίζει στις 20
 Ιουλίου, γιορτή του Προφήτη Ηλία.

Αξιόκαστρο Βοΐου

Έξω από το χωρίο, σε μία όμορφη τοποθεσία βρίσκεται το εξωκλήσι του Προφήτη Ηλία,λίγο
πριν μπούμε στο χωριό όπως ερχόμαστε από το Κλήμα, σε ένα αγροτικό παράδρομο, στα αριστερά μας πριν από το πρώτο σπίτι του χωριού.

Λευκοθέα Βοΐου

Έξω από το χωριό στον δρόμο που οδηγεί προς την Ασπρούλα υπάρχει το εξωκλήσι το Προφήτη Ηλία,και το νεκροταφείο και στον ίδιο δρόμο πιο έξω το εξωκλήσι του Αγίου Αθανασίου.

Δυτικά από το εξωκλήσι του προφήτη Ηλία, υπήρχε παλιό νεκροταφείο. Επίσης
τάφοι υπάρχουν και στις τοποθεσίες: "ΠΕΝΤΕ ΑΛΩΝΙΑ" και "ΜΑΡΚΑΤΑ ΛΕΥΚΑΔΙΑ¨ ,
όπου αποκαλύφτηκαν θεμέλια σπιτιών, πλήθος από χοντρά κεραμίδια κλπ., που μαρτυρούν
πως κι εδώ υπήρχε κάποιος οικισμός. Με τα όσα αναφέραμε παραπάνω στις τοποθεσίες:
"ΜΠΑΧΤΕΔΙΑ -ΔΡΑΓΑΣΙΑ¨,"ΑΪ-ΣΩΤΗΡΑ¨, "ΑΪ-ΘΑΝΑΣΗ¨ και "ΠΕΝΤΕ ΑΛΩΝΙΑ-
ΜΑΡΚΑΤΑ ΛΕΥΚΑΔΙΑ¨, υπήρχαν οικισμοί, αλλά πότε καταστράφηκαν παραμένει
άγνωστο.

Μολόχα Βοΐου
Παρεκκλήσι Προφήτη Ηλία - Αγίου Φανουρίου

Ανεγερθεί στην θέση ΖΙΑΡΕΤ στα σύνορα Μολόχας –Πλατανιάς, από την οικογένεια
Γεωργίου και Ζωής Λαζαρίδη το έτος 1997 εις μνήμη των γονέων τους ποντίων και
πατριωτών, προερχομένων εκ του Μεταλλείου Ταύρου Μικράς Ασίας. Την αγιογράφηση
προσέφεραν συγχωριανοί και πατριώτες.

Γαλατινή Βοΐου

Άλλο ένα εξωκκλήσι είναι του Προφήτη Ηλία ή ο Μικρός Αηλιάς όπως συνηθίζεται να το λένε.Είναι άγνωστο το πότε
χτίστηκε, αλλά πιστεύεται ότι χτίστηκε πριν το 1855,μετά την μεγάλη πλημμύρα του 1833 που σχηματίστηκε λίμνη
και κράτησε τα νερά της πάνω από 30 χρόνια. Λειτουργείτε κάθε χρόνο την δεύτερη ημέρα του Πάσχα. Ο “Μικρός
Αηλιάς” είναι συνδεδεμένος με την ιστορία του Μακεδονικού Αγώνα όπου λημέριασε με το σώμα του ο Παύλος
Μελάς στις 12 Μαρτίου του 1904. Το 1969 χάλασαν το παλιό εξωκκλήσι και έχτισαν καινούριο.

Μικρόκαστρο Βοΐου

βόρεια του χωριού βρίσκετε χτισμένος ο Προφήτης Ηλίας που ανακατασκευάστηκε με δαπάνες των εν Αυστραλία ομογενών το έτος 1967-68.

Εράτυρα Βοΐου

Σώζονται δυο εξωκκλήσια προς τιμήν του προφήτουΗλία. Το ένα είναι κτισμένο στην κορυφή του βουνού,στην άκρη του ομωνύμου δάσους του Αηλιά, το δεύτερο στην άκρη της κωμοπόλεως, στην ίδια όμως γραμμή. 
Το παλιό εξωκκλήσι έχει τη φυσική του θέση,
επάνω στη κορυφή, όπως συνηθίζεται να κτίζονται οι ναοί αυτού του
αγίου. Είναι δεμένο το εξωκκλήσι με τη λαϊκή παράδοση και πίστη,υπάρχει βράχος πλησίον στον οποίο βρίσκεται μια γούβα που μοιάζει με πατημασιά αλόγου. Λένε λοιπόν, ότι είναι η πατημασιά του αλόγου του προφήτη Ηλία. 

Παραπλεύρως δυο βράχοι αφήνουν ένα μικρό άνοιγμα. Οι προσκυνητές περνούν απ' αυτό το άνοιγμα «τήν τρύπα του Άηλιά»
έρποντες . Οποιος δεν μπορεί να περάσει σημαίνει ότι έχει αμαρτίες. Κάμνει τότε τάμα στον Α-ηλιά και βγαίνει επιστρέφοντας.
Επειδή η ανάβαση είναι δύσκολη, οι κάτοικοι έκτισαν τον καινούργιο ναό προ 300 περίπου χρόνων στην άκρη του χωριού. Οταν όμως τοποθέτησαν την εικόνα του προφήτου Ηλία στο νέο ναό, αυτή έφυγε και πήγε στον παλιό ναό. Αυτό συνέβη τρεις φορές και έτσι πείσθηκαν και άφησαν τη θαυματουργή εικόνα στη θέση της.

Η εικόνα αυτή η θαυματουργή δεν υπάρχει σήμερα και αγνοώ τι απέγινε. Το παλιό εξωκκλήσι ανακατασκευάστηκε προ ετών από ομάδα ευσεβών νέων και συχνά ανάβουν το καντήλι του οι τσομπάνηδες. Προ δεκαετίας που ζούσε η Σουλτάνα Ζιάμου (Τιάνια Κορμά)
ανέβαινε σχεδόν κάθε μέρα η ευσεβής γυναίκα και άναβε τα καντήλια
μέχρι του θανάτου της, που συνέβη σε ηλικία 93 ετών. Το υψόμετρο 110 περίπου μέτρα.


Ο νέος ναός «Χαμηλός Αηλιάς» είναι περιποιημένο εξωκκλήσι με ωραίο καμπαναριό και αυλόγυρο. Επανακτίστηκε το 1860 στα θεμέλια παλιότερου. Δεν έχει ενδιαφέρον αρχιτεκτονικό ούτε και αξιόλογα αντικείμενα. 
Εχει νεώτερη επιγραφή στην είσοδο με
χρονολογία 1860-1960. 

Οταν τελείται Θεία Λειτουργία οι ιερείς φέρουν τα άμφια, τα βιβλία και όλα τα σκεύη από το ναό του Αγίου Γεωργίου. Περιουσία δεν είχε αυτό το εξωκκλήσι ειμή μόνον τις συνεισφορές των ευσεβών. Το ιερό του είναι πολύ μικρό και η
 Αγία Τράπεζα είναι ακουμπισμένη στον τοίχο, κάτω ακριβώς από την Πλατυτέρα των Ουρανών, η οποία είναι πολύ καλής τεχνοτροπίας και είναι έργον του πρωτοσυγκέλλου Παπαθωμά.

tovoion.com
kozanilife.gr

ΣΟΥ ΑΡΕΣΕ; ΚΑΝΕ LIKE... ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΕ ΤΟ

Γίνετε φίλοι μας, στη σελίδα μας στο facebook: http://www.facebook.com/vatolakkiotis
Στείλτε μας τις απόψεις σας, τα άρθρα σας, τις καταγγελίες σας και οτιδήποτε θέλετε στο email: kostasdigos@yahoo.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια: