Π. Κουκουλόπουλος: «320 οικογένειες καπνοκαλλιεργητών της Δυτικής Μακεδονίας εγκλωβισμένες στην κυβερνητική αδιαφορία»

Στη Βουλή φέρνει για μια ακόμη φορά ο Πάρις Κουκουλόπουλος την “κραυγή” απόγνωσης των καπνοκαλλιεργητών της περιφέρειάς μας. Συγκεκριμένα, κατέθεσε αυθημερόν Ερώτηση προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων με αφορμή τη σημερινή «Ανακοίνωση Οργής και... Απογοήτευσης των Καπνοπαραγωγών Δυτικής Μακεδονίας» του Αγροτικού Καπνικού Συνεταιρισμού Βοΐου, Καστοριάς και Γρεβενών.

Υπενθυμίζοντας ορισμένες από τις πολλαπλές κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις του για το θέμα, ο Βουλευτής Κοζάνης του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής καυτηριάζει την πολυετή κυβερνητική αδιαφορία για τους καπνοκαλλιεργητές μας, στηλιτεύοντας το γεγονός πως όχι μόνο δεν τέθηκαν σε προτεραιότητα (όπως επιτάσσει η Ρήτρα Δίκαιης Μετάβασης), αλλά αντιθέτως άδικα και αναιτιολόγητα εξαιρέθηκαν από πρωτοβουλίες στήριξης για πληγείσες καλλιέργειες άλλων περιοχών, όπως το Μέτρο 23.

Ο Υπεύθυνος ΚΤΕ Οικονομικών, λοιπόν, θέτει εκ νέου τη διεκδίκηση σε κάθε περίπτωση να αναπληρωθεί το χαμένο εισόδημα των καλλιεργητών καπνού της Δυτικής Μακεδονίας, ζητώντας απαντήσεις για όλες τις παραμέτρους της Ανακοίνωσης του Αγροτικού Καπνικού Συνεταιρισμού.

ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ

Προς:

- Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων, κ. Κ. Τσιάρα 

Θέμα: «Πολυετής κυβερνητική αδιαφορία για τις 320 οικογένειες καπνοκαλλιεργητών της Δυτικής Μακεδονίας»

Σε συνέχεια προηγούμενων κοινοβουλευτικών παρεμβάσεών μου για τις αδικίες εις βάρος του αγροτικού κόσμου της Δυτικής Μακεδονίας και ειδικότερα των καπνοκαλλιεργητών, όπως ενδεικτικά

- η αριθμ. 5619/4.7.2024 Ερώτηση «Οι καπνοκαλλιεργητές του “Αγροτικού Καπνικού Συνεταιρισμού Βοΐου, Καστοριάς και Γρεβενών”, θύματα της κυβερνητικής αδράνειας»,

- η αριθμ. 5304/13.5.2025 Ερώτηση και η αριθμ. 913/18.5.2025 Επίκαιρη Ερώτηση «Πληγείσες καλλιέργειες της Δυτικής Μακεδονίας μένουν εκτός των αποζημιώσεων του Μέτρου 23», καθώς και η αριθμ. 1698/7142/30.6.2025 Ερώτηση & ΑΚΕ «”Δύο μέτρα και δύο σταθμά” για τον αποκλεισμό καλλιεργειών από το Μέτρο 23»,

με την παρούσα επανέρχομαι στο ζήτημα των καταστροφών που έχουν υποστεί οι καλλιέργειες καπνού της περιφέρειάς μας, καθώς τόσα χρόνια δεν έχει υπάρξει καμία εξέλιξη.

Αναλυτικότερα, σας επισυνάπτω τη σημερινή «Ανακοίνωση Οργής και Απογοήτευσης των Καπνοπαραγωγών Δυτικής Μακεδονίας», την οποία μου απέστειλε σήμερα ο Αγροτικός Καπνικός Συνεταιρισμός Βοΐου, Καστοριάς και Γρεβενών.

Στην Ανακοίνωση τονίζεται ότι «η Δυτική Μακεδονία, μία από τις πιο υποβαθμισμένες και διαχρονικά παραμελημένες περιοχές της χώρας, βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή αδικία και εγκατάλειψη. Στην περιοχή δραστηριοποιούνται 320 ΑΦΜ καπνοκαλλιεργητών. Πίσω από αυτούς τους αριθμούς δεν κρύβονται στατιστικά στοιχεία, αλλά 320 οικογένειες που ζουν αποκλειστικά από την καλλιέργεια καπνού και στηρίζουν την τοπική αγροτική οικονομία εδώ και δεκαετίες. Παρ’ όλα αυτά, από το 2023 – 2024 έως και σήμερα, το 70% των καλλιεργειών καπνού που καταστράφηκαν από ακραία καιρικά φαινόμενα δεν έχει αποζημιωθεί. Οι παραγωγοί παραμένουν απλήρωτοι, εγκλωβισμένοι στα χρέη και στην απόγνωση. Ο ΕΛΓΑ δηλώνει αδυναμία αποζημίωσης ζημιών από καιρικά φαινόμενα, στερώντας κάθε θεσμική δυνατότητα στήριξης. Στη συνέχεια, θεσμοθετήθηκε το Μέτρο 23 από την κυβέρνηση, το οποίο υποτίθεται ότι θα έδινε ανάσα στους πληγέντες παραγωγούς. Η Δυτική Μακεδονία, όμως, εξαιρέθηκε. Παράλληλα, οι υπόλοιπες καλλιέργειες της περιοχής –όσπρια, σιτηρά, τριφύλλια και άλλες– υπέστησαν μείωση επιδοτήσεων έως και 80%, λόγω του συστήματος monitoring και των προβλημάτων με τον ΑΤΑΚ.  Γραφειοκρατικές αστοχίες και ασυμβατότητες τιμωρούν πραγματικούς παραγωγούς, σε μια περιοχή καθαρά αγροτική, που για πρώτη φορά στην ιστορία της αντιμετωπίζει τόσο σοβαρά και σωρευτικά προβλήματα επιβίωσης».

Επιπλέον, ο Αγροτικός Καπνικός Συνεταιρισμός υπογραμμίζει πως «μέχρι σήμερα πραγματοποιήθηκαν πολλαπλές συναντήσεις με αρμόδιους φορείς, κυβερνητικά στελέχη και υπηρεσιακούς παράγοντες, τόσο σε τοπικό όσο και σε κεντρικό επίπεδο. Τα προβλήματα γνωστοποιήθηκαν αναλυτικά και επανειλημμένα. Κάθε φορά υπήρχαν δεσμεύσεις ότι θα βρεθεί λύση, με τη διαβεβαίωση πως “μέχρι το τέλος της χρονιάς” τα αιτήματα θα ικανοποιηθούν. Η χρονιά άλλαξε. Η λύση δεν ήρθε ποτέ. Σήμερα, 320 οικογένειες παραμένουν βυθισμένες στο χρέος, χωρίς καμία απολύτως στήριξη. Στην περιοχή δεν δόθηκε ούτε ένα ευρώ. Τονίζουμε με απόλυτη σαφήνεια ότι οι καπνοπαραγωγοί της Δυτικής Μακεδονίας έχουν εκπροσώπους στα αγροτικά μπλόκα και συμμετέχουν ενεργά σε κάθε συλλογική κινητοποίηση. Τα προβλήματα έχουν κοινοποιηθεί πολλαπλές φορές, τόσο προφορικά όσο και εγγράφως, προς κάθε αρμόδιο. Επομένως, κανείς δεν μπορεί να επικαλεστεί άγνοια. Η κατάσταση είναι γνωστή, καταγεγραμμένη και επαναλαμβανόμενη. Αυτό που απουσιάζει δεν είναι η ενημέρωση, αλλά η πολιτική βούληση. Οι τοπικοί φορείς αποδεικνύονται κατώτεροι των περιστάσεων. Η σιωπή, η αδράνεια και η απουσία ουσιαστικής παρέμβασης τους καθιστούν συνυπεύθυνους. Δεν ζητάμε προνόμια. Ζητάμε δικαιοσύνη, ισονομία και το αυτονόητο δικαίωμα στην επιβίωση».

Δεδομένων των ανωτέρω και δεδομένου ότι η Κυβέρνηση της Ν.Δ. έχει δεσμευτεί ήδη από το 2020 να εφαρμόζει διυπουργικά Ρήτρα Δίκαιης Μετάβασης με ειδική κατά προτεραιότητα λήψη θετικών μέτρων ιδιαίτερης μέριμνας προς όφελος των κατοίκων στην υπό απολιγνιτοποίηση Δυτική Μακεδονία (προς υλοποίηση της οποίας κατέθεσα την αριθμ. 306/30/22.1.2025 Τροπολογία «Ρήτρα Δίκαιης Μετάβασης για τη Δυτική Μακεδονία»).

Δεδομένου του Συμφώνου Συνεργασίας που έχει υπογράψει και ήδη ανανεώσει το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών, με αντικείμενο τις διαφοροποιημένες απαιτήσεις και προκλήσεις στις περιοχές υπό απολιγνιτοποίηση.

Ερωτάται ο κ. Υπουργός:

1) Τι απαντάτε σε κάθε επιμέρους ζήτημα που εγείρεται στη συνημμένη «Ανακοίνωση Οργής και Απογοήτευσης των Καπνοπαραγωγών Δυτικής Μακεδονίας» του Αγροτικού Καπνικού Συνεταιρισμού Βοΐου, Καστοριάς και Γρεβενών;

2) Γιατί αφήσατε να περάσουν τόσα χρόνια χωρίς να επιλύσετε τα προβλήματα που ταλανίζουν τους καπνοκαλλιεργητές της Δυτικής Μακεδονίας;

3) Πως συνάδει με την εφαρμογή της Ρήτρας Δίκαιης Μετάβασης το αδιέξοδο στο οποίο έχουν περιέλθει οι καλλιεργητές καπνού της περιφέρειάς μας; Γιατί δεν τους δώσατε ειδική κατ’ εξαίρεση προτεραιότητα εν συγκρίσει με άλλες περιοχές της Χώρας, όπως επιτάσσει η εφαρμογή της Ρήτρας, αντιθέτως αναιτιολόγητα τους εξαιρέσατε από παρεμβάσεις όπως το Μέτρο 23;

4) Σκοπεύετε έστω και αργά -εξαντλώντας κάθε θεσμικό, τεχνικό και δημοσιονομικό περιθώριο- να διασφαλίσετε αποζημιώσεις για τις πληγείσες καπνοκαλλιέργειες μέσω άλλων χρηματοδοτικών εργαλείων, όπως με ad hoc ΚΟΕ, και σε κάθε περίπτωση ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα των ενεργειών σας για την κατά προτεραιότητα πλήρη αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος των καπνοκαλλιεργητών της Δυτικής Μακεδονίας;

Ο Ερωτών Βουλευτής

Κουκουλόπουλος Παρασκευάς (Πάρις)