Σαφές μήνυμα προς την Ελληνική Κυβέρνηση ότι υπάρχουν διαθέσιμα ευρωπαϊκά και...
εθνικά εργαλεία για τη στήριξη των κτηνοτρόφων που πλήττονται από τους περιορισμούς λόγω ζωονόσων προκύπτει από την απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε ερώτηση του ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ, Σάκη Αρναούτογλου.
Ο Έλληνας ευρωβουλευτής είχε φέρει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι μετακινούμενοι κτηνοτρόφοι εξαιτίας των περιορισμών στις μετακινήσεις των κοπαδιών λόγω της ευλογιάς των αιγοπροβάτων: αυξημένο κόστος ζωοτροφών, δυσκολία πρόσβασης στους θερινούς βοσκότοπους, πρόσθετες δαπάνες μεταφοράς και βιοασφάλειας και αβεβαιότητα ως προς την επάρκεια και την ταχύτητα των αποζημιώσεων.
Στην απάντησή του, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο αρμόδιος Επίτροπος Κριστόφ Χάνσεν επιβεβαιώνει ότι η Επιτροπή παρακολουθεί την εφαρμογή των υγειονομικών περιορισμών και βρίσκεται σε επαφή με τις ελληνικές αρχές, ενώ εξετάζει και τις ευρύτερες επιπτώσεις τους στα κτηνοτροφικά συστήματα και ειδικότερα στη μετακινούμενη κτηνοτροφία.
Ιδιαίτερη σημασία έχει, ωστόσο, η επισήμανση της Επιτροπής ότι η εκτίμηση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων των περιοριστικών μέτρων αποτελεί πρωτίστως αρμοδιότητα των κρατών μελών.
Παράλληλα, η Κομισιόν καταγράφει μια σειρά από δυνατότητες που μπορούν να αξιοποιηθούν για τη στήριξη των πληττόμενων κτηνοτρόφων:
- μέσω του ελληνικού Στρατηγικού Σχεδίου της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και μέτρων διαχείρισης κινδύνου, τομεακών ή επενδυτικών παρεμβάσεων,
- μέσω έκτακτων μέτρων που μπορούν να χρηματοδοτηθούν από το γεωργικό αποθεματικό,
- μέσω ενισχύσεων ήσσονος σημασίας (de minimis),
- μέσω του κανονισμού απαλλαγής κατά κατηγορία και των κανόνων κρατικών ενισχύσεων στον γεωργικό τομέα.
Ακόμη πιο χαρακτηριστικά, η Επιτροπή επισημαίνει ότι παρεμβάσεις ειδικά για τη μετακινούμενη κτηνοτροφία μπορούν να ενταχθούν στα Στρατηγικά Σχέδια της ΚΑΠ, ιδίως μέσω οικολογικών προγραμμάτων, και ότι σχετική παρέμβαση προβλέπεται ήδη στο ελληνικό Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ.
Με αφορμή την απάντηση της Επιτροπής, ο Σάκης Αρναούτογλου δήλωσε:
«Η απάντηση του αρμόδιου Επιτρόπου Γεωργίας Κριστόφ Χάνσεν εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν αφήνει περιθώρια για άλλες δικαιολογίες. Τα εργαλεία υπάρχουν. Υπάρχει η ΚΑΠ, υπάρχει το γεωργικό αποθεματικό, υπάρχουν οι δυνατότητες κρατικών ενισχύσεων και de minimis και υπάρχει ήδη πρόβλεψη στο Ελληνικό Στρατηγικό Σχέδιο για τη μετακινούμενη κτηνοτροφία.
Το ερώτημα, λοιπόν, είναι τι κάνει η Ελληνική Κυβέρνηση. Οι κτηνοτρόφοι που αναγκάζονται να κρατούν τα κοπάδια τους μακριά από τους βοσκότοπους δεν μπορούν να πληρώνουν επ’ αόριστον από την τσέπη τους ζωοτροφές, μεταφορές και μέτρα βιοασφάλειας. Δεν αρκεί να αναγνωρίζουμε το πρόβλημα αφού έχει οδηγήσει τις εκμεταλλεύσεις σε οικονομικό αδιέξοδο. Χρειάζονται έγκαιρες αποφάσεις, επαρκείς αποζημιώσεις και πλήρης αξιοποίηση κάθε διαθέσιμου εργαλείου.
Το 2026 είναι Διεθνές Έτος Βοσκοτόπων και Ποιμένων. Για την Ελλάδα δεν μπορεί να εξελιχθεί σε χρονιά εγκατάλειψης της μετακινούμενης κτηνοτροφίας. Η Κυβέρνηση οφείλει να περάσει από τις διαπιστώσεις στις πράξεις.»
Η μετακινούμενη κτηνοτροφία αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής υπαίθρου, ιδιαίτερα στις ορεινές και μειονεκτικές περιοχές, συμβάλλοντας στη διατήρηση των βοσκοτόπων και της βιοποικιλότητας, στην οικονομική ζωή των τοπικών κοινωνιών και στην παραγωγή εμβληματικών ελληνικών προϊόντων, όπως η φέτα ΠΟΠ.
Η προστασία της υγείας των ζώων είναι αδιαπραγμάτευτη. Το ίδιο όμως αδιαπραγμάτευτη πρέπει να είναι και η προστασία των ανθρώπων που κρατούν ζωντανή την ελληνική κτηνοτροφία και την ύπαιθρο.
Ακολουθούν η ερώτηση του ευρωβουλευτή και η απάντηση του αρμόδιου Επιτρόπου:
Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης E-002600/2026
προς την Επιτροπή
Άρθρο 144 του Κανονισμού
Σάκης Αρναούτογλου (S&D)
Θέμα: Περιορισμοί στη μετακινούμενη κτηνοτροφία στην Ελλάδα λόγω ευλογιάς αιγοπροβάτων και ανάγκη ευρωπαϊκής στήριξης των κτηνοτρόφων
Η μετακινούμενη κτηνοτροφία αποτελεί ιστορικό, παραγωγικό και περιβαλλοντικό πυλώνα της ελληνικής υπαίθρου, ιδίως στις ορεινές και μειονεκτικές περιοχές. Συμβάλλει στη διατήρηση της βιοποικιλότητας, στη βιώσιμη διαχείριση των βοσκοτόπων, στην αποτροπή της εγκατάλειψης της υπαίθρου και στην παραγωγή προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας, όπως η φέτα ΠΟΠ.
Στην Ελλάδα, λόγω της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, έχουν επιβληθεί αυστηροί περιορισμοί στις μετακινήσεις κοπαδιών προς τους θερινούς βοσκότοπους. Παρότι η προστασία της υγείας των ζώων είναι απολύτως αναγκαία, οι μετακινούμενοι κτηνοτρόφοι αντιμετωπίζουν σοβαρά πρακτικά και οικονομικά αδιέξοδα: αυξημένο κόστος ζωοτροφών, δυσκολία πρόσβασης σε βοσκότοπους, πρόσθετο κόστος μεταφοράς και βιοασφάλειας, καθώς και αβεβαιότητα ως προς την επάρκεια και την ταχύτητα των αποζημιώσεων.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το 2026 έχει ανακηρυχθεί από τον ΟΗΕ Διεθνές Έτος Βοσκοτόπων και Ποιμένων, αναγνωρίζοντας τον κρίσιμο ρόλο της ποιμενικής κτηνοτροφίας στην επισιτιστική ασφάλεια, την ανθεκτικότητα των αγροτικών κοινοτήτων και την προστασία των οικοσυστημάτων.
Ερωτάται η Επιτροπή:
1. Παρακολουθεί τις επιπτώσεις των υγειονομικών περιορισμών στη μετακινούμενη κτηνοτροφία στην Ελλάδα και ιδίως στις ορεινές και μειονεκτικές περιοχές;
2. Ποια ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία μπορούν να αξιοποιηθούν άμεσα για την κάλυψη του αυξημένου κόστους ζωοτροφών, μεταφοράς, βιοασφάλειας και απώλειας πρόσβασης σε βοσκότοπους;
3. Προτίθεται να εξετάσει ειδικές ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, στο πλαίσιο της ΚΓΠ και του Διεθνούς Έτους Βοσκοτόπων και Ποιμένων 2026, για τη στήριξη και διατήρηση της μετακινούμενης κτηνοτροφίας;
Κατάθεση: 24.6.2026
PE790.598v01-00
ELE-002600/2026Απάντηση του κ. Hansenεξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (28.8.2026)
1. Η Επιτροπή παρακολουθεί την εφαρμογή του νόμου για την υγεία των ζώων και παραμένει σε επαφή με τις ελληνικές αρχές που είναι αρμόδιες για την εφαρμογή των υγειονομικών περιορισμών.
Παράλληλα, η Επιτροπή εξετάζει προσεκτικά τις ευρύτερες επιπτώσεις που ενδέχεται να επιφέρουν οι εν λόγω περιορισμοί στα κτηνοτροφικά συστήματα, συμπεριλαμβανομένων των πρακτικών της μετακινούμενης κτηνοτροφίας. Ωστόσο, η εκτίμηση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων των μέτρων αυτών, συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων βόσκησης, εμπίπτει πρωτίστως στην αρμοδιότητα των κρατών μελών.
2. Δυνατότητα σχετικής στήριξης παρέχεται μέσω των στρατηγικών σχεδίων για την κοινή γεωργική πολιτική (ΚΓΠ), μεταξύ άλλων στο πλαίσιο μέτρων διαχείρισης κινδύνου και τομεακών ή επενδυτικών μέτρων. Επιπλέον, προβλέπονται έκτακτα μέτρα δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013, τα οποία χρηματοδοτούνται από το γεωργικό αποθεματικό. Στήριξη μπορεί επίσης να χορηγείται από τις εθνικές αρχές για την αποζημίωση των δαπανών πρόληψης, καταπολέμησης και εξάλειψης ασθενειών των ζώων βάσει του κανονισμού για τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας στον γεωργικό τομέα, του κανονισμού απαλλαγής κατά κατηγορία στον γεωργικό τομέα ή των κατευθυντήριων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις στον γεωργικό τομέα, υπό τον όρο ότι πληρούνται όλες οι σχετικές προϋποθέσεις.
3. Παρεμβάσεις για τη μετακινούμενη κτηνοτροφία μπορούν να συμπεριληφθούν στα στρατηγικά σχέδια για την ΚΓΠ, ιδίως υπό τη μορφή οικολογικών προγραμμάτων. Σχετική παρέμβαση, μάλιστα, προβλέπεται στο ελληνικό στρατηγικό σχέδιο για την ΚΓΠ. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να στηρίζει τις δράσεις ευαισθητοποίησης και τον διάλογο πολιτικής σχετικά με τη βιώσιμη γεωργία, συμπεριλαμβανομένης της μετακινούμενης κτηνοτροφίας, συμβάλλοντας σε συναφείς διεθνείς πρωτοβουλίες και προωθώντας την ανταλλαγή ορθών πρακτικών.
Τα τελευταία στοιχεία από τον Ειρηνικό έχουν πλέον αρκετό βάρος ώστε να κοιτάξουμε πιο σοβαρά προς τον επόμενο χειμώνα. Όχι για να βγάλουμε από τον Αύγουστο μια πρόγνωση χειμώνα για την Ελλάδα, κάτι τέτοιο θα ήταν πρόωρο για να μη πω ανόητο, αλλά γιατί ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που επηρεάζουν την παγκόσμια ατμοσφαιρική κυκλοφορία εξελίσσεται με ιδιαίτερη ένταση.
Στις 13 Αυγούστου 2026 η NOAA, η αμερικανική υπηρεσία που παρακολουθεί την ατμόσφαιρα και τους ωκεανούς, έδωσε πάνω από 90% πιθανότητα το Eλ Νινιο να φτάσει σε πολύ ισχυρή ένταση μέσα στο φθινόπωρο και τον χειμώνα 2026–2027. Για το τρίμηνο Οκτωβρίου, Νοεμβρίου και Δεκεμβρίου δίνει μάλιστα 69% πιθανότητα να φτάσει σε επίπεδο που θα ξεπερνούσε σε ένταση τα προηγούμενα επεισόδια Ελ Νίνιο που καταγράφονται από το 1950.
Και δεν πρόκειται μόνο για μια πρόβλεψη των μοντέλων. Στην ενημέρωση της 24ης Αυγούστου 2026, η θερμοκρασιακή απόκλιση στην περιοχή Νινιο 3.4 είχε (βλεπε χάρτη) ήδη φτάσει τους +1,8 βαθμούς Κελσίου. Η Νινιο 3.4 είναι μια μεγάλη περιοχή του τροπικού Ειρηνικού κοντά στον Ισημερινό, την οποία οι επιστήμονες χρησιμοποιούν σαν ένα είδος "θερμομέτρου" για την εξέλιξη του Eλ Νινιο. Ανατολικότερα οι αποκλίσεις ήταν ακόμη μεγαλύτερες.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι γνωρίζουμε ήδη τι καιρό θα κάνει τον Ιανουάριο στη Θεσσαλονίκη, στην Αθήνα ή στη Φλώρινα.
Εδώ είναι ίσως το πιο σημαντικό σημείο της συζήτησης. Το Ελ Νινιο είναι μια ασυνήθιστα μεγάλη θέρμανση των νερών σε μια τεράστια περιοχή του τροπικού Ειρηνικού. Όταν αυτή η θέρμανση γίνεται ισχυρή, επηρεάζει την ατμόσφαιρα πάνω από τον ωκεανό και από εκεί μπορεί να αλλάξει τη συμπεριφορά μεγάλων ατμοσφαιρικών ρευμάτων σε πολύ μακρινές περιοχές του πλανήτη.
Στη Βόρεια Αμερική η επίδραση αυτή είναι συνήθως πιο καθαρή. Στην Ευρώπη όμως τα πράγματα είναι πολύ πιο σύνθετα. Μέχρι να φτάσει το 'σήμα" του Ελ Νινιο σε εμάς, παρεμβαλλονται ο Ατλαντικός, οι μεγάλης κλίμακας αντικυκλώνες και τα βαρομετρικά χαμηλά, η κατασταση πάνω από την Αρκτική και αρκετοί ακόμη παράγοντες.
Γι' αυτό χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή όταν βλέπουμε εποχικούς χάρτες με ολόκληρη σχεδόν την Ευρώπη βαμμένη κόκκινη. Τα εποχικά προγνωστικά μοντέλα δεν μας λένε τι καιρό θα κάνει μια συγκεκριμένη ημέρα. Προσπαθούν να εκτιμήσουν αν, σε έναν μεγάλο χρονικό μέσο όρο, οι θερμοκρασίες ή οι βροχές έχουν περισσότερες πιθανότητες να βρεθούν πάνω ή κάτω από τα συνηθισμένα επίπεδα.
Το Copernicus, το ευρωπαϊκό πρόγραμμα παρακολούθησης της Γης και του κλίματος, το λέει αρκετά καθαρά. Στην Ευρώπη η αβεβαιότητα των εποχικών προβλέψεων είναι μεγαλύτερη και η δυνατότητα σωστής πρόγνωσης μικρότερη από ό,τι στις τροπικές περιοχές.
Άρα ένα πολύ ισχυρό Ελ Νινιο είναι ένα σημαντικό κομμάτι του παζλ. Δεν είναι ολόκληρο το παζλ.
Για την Ελλάδα θα παίξει καθοριστικό ρόλο το τι θα συμβεί στον Βόρειο Ατλαντικό. Με απλά λόγια, μας ενδιαφέρει πού θα εγκατασταθούν οι μεγάλες περιοχές υψηλών πιέσεων, από πού θα περνούν τα βαρομετρικά χαμηλά και αν θα ανοίγει ή θα κλείνει ο δρόμος για ψυχρές αέριες μάζες από τη βόρεια και την ανατολική Ευρώπη προς τα Βαλκάνια και την ανατολική Μεσόγειο.
Ένας χειμώνας λοιπόν μπορεί στο τέλος να χαρακτηριστεί θερμότερος από τα κανονικά και ταυτόχρονα να έχει μέσα του μία ή δύο πολύ ισχυρές ψυχρές εισβολές.
Ας υποθέσουμε ότι ο Δεκέμβριος είναι αρκετά ήπιος, ακολουθεί ένα δεκαήμερο με πολύ χαμηλές θερμοκρασίες τον Ιανουάριο και στη συνέχεια επιστρέφουν οι νοτιάδες και οι υψηλότερες θερμοκρασίες. Ο τελικός μέσος όρος του χειμώνα μπορεί να βγει θετικός, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν ζήσαμε πραγματικό χειμώνα.
Το ίδιο ακριβώς ισχύει και για τα χιόνια. Από τα στοιχεία που έχουμε σήμερα δεν μπορεί κανείς σοβαρά να ισχυριστεί ότι ένα πολύ ισχυρό Ελ Νινιο σημαίνει «χειμώνας χωρίς χιόνια στην Ελλάδα». Για να χιονίσει στη χώρα μας χρειάζεται να συμπέσουν συγκεκριμένες συνθήκες, αρκετά ψυχρός αέρας, υγρασία και σωστή θέση των βαρομετρικών συστημάτων. Αυτές οι λεπτομέρειες δεν μπορούν να προβλεφθούν αξιόπιστα μήνες νωρίτερα.
Ένας ακόμη παράγοντας που θα μας απασχολήσει όσο πλησιάζουμε προς τον χειμώνα είναι ο πολικός στρόβιλος.
Παρα το όνομά του, δεν πρόκειται για έναν τεράστιο ανεμοστρόβιλο. Είναι μια πολύ μεγάλη κυκλοφορία ισχυρών ανέμων ψηλά στην ατμόσφαιρα γύρω από την Αρκτική, η οποία βοηθά τον πολύ ψυχρό αέρα να παραμένει περισσότερο συγκεντρωμένος στις πολικές περιοχές.
Όταν ο πολικός στρόβιλος παραμένει ισχυρός, το περισσότερο κρύο συνήθως συγκρατείται βορειότερα. Αν όμως εξασθενήσει ή διαταραχθεί σημαντικά, αυξάνονται οι πιθανότητες τμήματα αυτού του πολύ ψυχρού αέρα να κινηθούν νοτιότερα. Το προς τα πού θα κινηθούν είναι άλλη ιστορία. Μπορεί να κατευθυνθούν προς την Αμερική, προς τη δυτική Ευρώπη, προς την ανατολική Ευρώπη ή, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, προς τα Βαλκάνια.
Γι' αυτο και η εικόνα για την Ελλάδα θα αρχίσει να γίνεται πολύ πιο ενδιαφέρουσα μέσα στον Οκτώβριο και κυρίως τον Νοέμβριο. Τότε θα γνωρίζουμε καλύτερα πού κορυφώνεται το El Νινιο, πώς συμπεριφέρεται ο Ατλαντικός και σε ποια κατάσταση βρίσκεται η κυκλοφορία γύρω από τον Βόρειο Πόλο.
Υπάρχει όμως και μια άλλη πλευρά αυτής της συζήτησης που συχνά μένει έξω από τους μετεωρολογικούς χάρτες.
Αυτή είναι και μια διάσταση που βλέπω πλέον και από τη θέση μου ως Ευρωβουλευτής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ο καιρός και το κλίμα δεν σταματούν στους μετεωρολογικούς χάρτες. Συνδέονται άμεσα με την ενέργεια, τη γεωργία, τα αποθέματα νερού, την πολιτική προστασία και τελικά με την καθημερινότητα και το κόστος για τους πολίτες.
Γι’ αυτό η έγκαιρη επιστημονική πληροφορία έχει αξία όχι μόνο για να γνωρίζουμε τι μπορεί να έρθει, αλλά και για να προετοιμαζόμαστε καλύτερα. Ένας ασυνήθιστα ήπιος, υγρός, ξηρός ή ασταθής χειμώνας μπορεί να επηρεάσει την ενεργειακή κατανάλωση, την αγροτική παραγωγή, τη διαχείριση του νερού και την ετοιμότητα απέναντι σε ακραία καιρικά φαινόμενα.
Γιατί η αξία μιας πρόγνωσης δεν βρίσκεται μόνο στο αν τελικά 'πέσαμε μέσα". Βρίσκεται και στο αν αξιοποιήσαμε έγκαιρα όσα γνωρίζαμε για να είμαστε καλύτερα προετοιμασμένοι.
Άρθρο του ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ, Σάκη Αρναούτογλου.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου